Senneh

Senneh heet tegenwoordig Sanandadj en is de hoofdstad van Koerdistan. De stad ligt 170 km ten oosten van Hamadan. Senneh is omgeven door een met vruchtbare bergen omringd dal met veel wijngaarden. Hoewel Senneh-tapijten door Koerden worden geknoopt verschillen ze wezenlijk van andere tapijten uit Koerdistan. Toen Nadir Shah (regeerde in Iran van 1736 tot1747) Senneh de hoofdstad van Koerdistan maakte stuurde hij een gouverneur en andere hoogwaardigheidsbekleders naar de stad. Ze minachtten de tapijten uit Senneh en gaven de vaklieden uit de stad opdracht tot het knopen van tapijten die veel fijner waren. Door de eeuwen heen is dit toen zo gebleven. De ontwerpen zijn ook niet veel veranderd. De meest gebruikte motieven zijn het herati-motief en het boteh-motief. Als een centraal medaillon voorkomt wordt dit alleen onderscheiden door een afwijkende grondkleur. Senneh is ook beroemd om zijn ragfijne kelimproductie. Op de foto is het boteh-motief in de vorm van een molen verwerkt. In Iran noemt men dit ook hashtguli (acht bloemen). Het hashtguli-idee vindt men ook in tapijten uit Khorassan. De oude exemplaren uit Khorassan bevinden zich in musea. Het is bekend dat Nadir Shah knopers uit Herat, toen nog deel uitmakend van de provincie Khorassan, naar het Feraghan gebied heeft verhuisd. Tot op de dag van vandaag is dit nog te zien in de vele motieven in Senneh tapijten.

Het Herati-motief wordt in Senneh op een geheel andere wijze uitgevoerd als men bij Bidjar en Tabriz gewend is en is daarom ook direct herkenbaar. Zoals de foto laat zien is het Herati middenmotief meer opengewerkt, het bladmotief is rechthoekig en is het Herati randmotief strak en open. Bovendien zijn alle motieven in eenvoudig, verticaal lopende rijen, zonder enig gevoel voor het diagonaal lijnenspel, zoals men bij de andere genoemde tapijten wel boeiend kan aanschouwen, verwerkt. Typisch en herkenbaar voor een geknoopt tapijt uit Senneh is de enkele inslagdraad. Door het gebruik van een speciale twijntechniek en goede wolsoort hebben de tapijten een mooie natuurlijke glans. De meeste maten waarin de tapijten uit Senneh worden geknoopt zijn: pushty (±90×60cm), zaronim (±100×150cm), dozar (±130×200cm),lopers en tapijten in 6m² en 9m². Zar is een lengtemaat in Iran en meet 104cm en wordt nog steeds door de vakhandel in Iran gebruikt.

In de 19e eeuw werd het een modegril in Iran, vaak op verzoek van buitenlandse vorsten, tapijten met dessins in een franse stijl te vervaardigen. De paleizen van deTurkse sultan Abdul-Medjid (1839-1861) en zijn hofhouding waren in franse stijl ingericht. Ook in St. Petersburg werden tapijten in deze franse stijl in combinatie met de Empire meubels, door de binnenhuisarchitecten van hun kaukasische leveranciers, verlangd. (zie o.a. Karabagh tapijten) GOL-I-FARANG betekent bloem uit den vreemde. In Iran vindt men dit motief in tapijten van de Bachtyari en de Afshari nomaden en in de tapijten uit de plaatsen Kirman, Bidjar en Senneh. In Turkije is de plaats Fethiyeh om dit bloemmotief bekend. Vroeger werden deze creaties als “kunst” gewaardeerd. Tegenwoordig neigt men meer naar de spontane volkskunst en de traditie van de nomadentapijten.